Morgen zijn we weg naar Barcelona, Spanje. De stemming zal wel een beetje bedrukt zijn na de aanslagen in Madrid verleden week. Ondertussen hebben de Spanjaarden een nieuwe premier verkozen, dit keer weer een socialist.
Op de luchthavens zal de veiligheidscontrole weer lichtelijk overdreven zijn. Nog even en we zijn het gewoon onze schoenen uit te doen bij het röntgenmachien, no fun ...
Ziezo, we zijn hier veilig en wel aangekomen na een vlucht zonder veel problemen. Een fait divers toch: toen het verkeer wat langzaam ging in Hannut viel me op dat de inwoners daar precies veel naar Fawlty Towers hebben gekeken, ze hebben daar nl bijna allemaal een 'funny walk', vooral de jongeren, een beetje zoals Neil in de Young ones 'indertijd'.
Op het vliegtuig ook iets curieus: ik moest m'n gps afzetten van een Ryanair boy. Dat was wel gek want bv bij Lufthansa waren de stewards heel geïnteresseerd in het machientje en ook bij Virgin maken ze geen bezwaar. Wrscnlk was de kid enigszins ignorandum.
Eenmaal in Barça (zo noemen de Catalanen Barcelona) bleek het hotel waar voor z'n geld tot later op de avond ... Eerst een hap gaan eten in het restaurant van de Post (Correo), formica tafels en gillende voetbalfans: simple mais convenable en we maakten gelijk kennis met de plaatselijke bevolking. Vriendelijk, geen afzetters en helemaal niet druk of zenuwachtig zoals bv dikwijls de Italianen. Dat merk je ook direct in het verkeer, dat verloopt zo ongeveer even rustig (of juist niet) zoals bij ons. Goeie punten dus ...
Eenmaal onder de wol hadden we gauw door dat alle gasten langs de deur van onze kamer passeerden. Om de haverklap werden we wakker en rond een uur of drie 's morgens waren we zelfs hoorbaar getuige van de versierpogingen van een Catalaan en een Engelssprekend meisje. Een hele hoop flauwe truut met een zwaar Spaans accent. Vanmorgen heb ik gevraagd voor een andere kamer en dat lijkt geen probleem te zijn.
Meer later op de dag ...
Ondertussen is de avond hier gevallen en is het een beetje fris geworden. Ik heb me een jasje in de solden gekocht, alles is hier design, lelijke spulletjes kun je dus niet kopen.
Vandaag zowat de hele dag doorgebracht op de Ramblas, de grote laan die Barça zowat in tweeën deelt van noord naar zuid. De opera aan Liceu is de highlight daar maar van de prijzen ging ik even stijl achterover. Er waren nog ticketten van 80 en 150 EUR, niet te doen dus. Alle opvoeringen waren voor de rest uitverkocht op één plaatsje na op het 5de balkon en dat kostte nog bijna 40 EUR. Dat heb ik dan maar niet gedaan omdat we hier tenslotte met z'n tweeën zijn. Toch een poco sneu ... zeker als je bedenkt dat een abonnement in Aachen 150 EUR kost voor volle 5 opvoeringen.
Verderop ligt nog een fruitmarkt zoals ik er nog nooit een gezien had, fruit van alle soorten ligt er torenhoog en heel kunstig opgestapeld. We hebben er aardbeien en appelsienen gegeten. Veel foto's genomen ook.
Stilaan begin ik hier en daar wat te op te merken. Zo spreekt de jeugd hier praktisch geen Engels, eigenaardig toch maar wel begrijpelijk als je de nadruk ziet die ze hier leggen op het Catalaans. Ik heb de indruk dat dat op de duur in hun nadeel gaat spelen al komt het Spaans van het Catalaans dat op zijn beurt van het Latijn komt. Zo kun je bezig blijven natuurlijk ...
Wat ook opvalt is het stille protest tegen de aanslagen verleden week. Overal hangen witte doeken op met daarop een zwart lint. Ook verschijnen er graffiti op de muren met slogans die Aznar als schuldige aanwijzen. Niet te verwonderen dat hij de verkiezingen heeft verloren.
Na een kleine siësta zijn we naar het magnifieke museum voor moderne kunst getrokken, vlakbij de universiteit. Het is gebouwd in een achtergebleven wijk en heeft voor een heropleving gezorgd van de buurt. Er was geen tijd om alle tentoonstellingen te bekijken maar een heel mooie was 'Ba mo ko' met foto's van Afrikaanse fotografen in het nabijgelegen CCCB (Culturele Centrum van Barcelona. Veel was te herkennen van vorige belevenissen in Caïro en Sénégal.
Zo dat was de blog van vandaag. Ondertussen komen er berichten binnen van alweer een scheiding in onze kennissenkring. Mensen gaan tegenwoordig na hun vijftigste nog uiteen. Van indertijd blijft er nu nog maar één koppel over dat nog bijeen is buiten onszelf en daar weten we niet goed van hoe dat eigenlijk komt [een wonder wrschnlk]
Vandaag het verplichte bezoek aan het park Guëll gebracht. Via de achteringang was het veel minder druk dan aan de voorkant. Hopen schoolkinderen, luidruchtige buitenlanders met problemen met de zwaartekracht en veel Nederlands sprekende mensen. Ik hoorde Antwaarps, Hents en Liembuurgs. Wel grappig, vooral als je zelf niet laat merken de taal te verstaan. Een stelletje Gentenaren waren vrolijk Jupilers aan het drinken bovenop de hoogste uitkijkpost van het park (los tres Creus, de drie kruisen). Enfin, het park zelf valt eigenlijk een beetje tegen omdat maar een paar van de villa's gerealiseerd geraakten door gebrek aan investeerders. De villa's die het toch haalden, zijn wel interessant door hun fantastische vormen (glooiend en schuin) en prachtige ceramiek. Het park zelf is ook mooi aangelegd met slingerende paden en plaatsen waar magnifieke panorama's van Barça te zien zijn. Het zonnetje scheen vrolijk en dat veroorzaakte redelijk wat heiïgheid dus van detailrijke foto's kwam niet veel in huis.
Langs een andere zij-ingang geraakten we zonder door de drukte te moeten weer uit het park richting Gracia, een volkse buurt zonder veel toeristen maar met kleine handeltjes, plenty bars en eetgelegenheden. Daarnet heb ik nog een vissoepje verorberd en dat doet me denken aan gisterenavond toen we buiten moesten aanschuiven voor een van de meest populaire restaurants in Barça, la Fonda vlakbij de Ramblas. De zaak serveert voor 15 EUR een hele menu die dan nog lekker is ook. Het vissoepje was OK en de paëlla daarna even goed te doen. De moeite om aan te schuiven dus ... Wel gek dat Koreanen het hele spel runnen met een efficiëntie, precisie en snelheid die aan een goed geoliede fabriek doet denken. Anyway, een aanrader ...
Een fait divers misschien maar essentieel voor het rondtrekken hier is de gps die feilloos de korste weg wijst en altijd raak is. Er zit een gedetailleerde kaart van Barça in en opzoekmogelijkheden op adres zijn mogelijk. Wat ik doe is een restaurant of bezienswaardigheid in de Rough Guide opzoeken en vervolgens het adres in de gps steken. Na een paar seconden floept de pijl op schermpje aan en hoeven we maar te volgen. Werkt keer op keer en ik sta er telkens nog van te kijken. Het spaart heel wat tijd en - belangrijker misschien - ergernis uit.
Zo, Hilde zit nog van de zon te genieten op het terrasje. Tijd voor een kleine siësta in een andere, hopelijk veel rustigere, kamer van het hotel.
Eerst even terug naar vrijdagavond. Ik ben nl een beetje achter met de blog en schrijf dit op zaterdag.
Vanuit het internetcafé wandelden we naar de Plaça del Sol, klaarblijkelijk een zonovergoten plein met statige huizen errond. Niet alleen de zon was van de partij, maar er zweefden daar ook straffe geuren van oosterse kruiden en bij nader toezien was zowat iedereen aan het blowen. Een uiterst relaxte sfeer voorwaar. De houding van de Catalanen tegenover cannabisgebruik is me niet heel duidelijk. De Rough Guide (RG) zegt duidelijk dat je goed moet oppassen. De praktijk toont het anders als je de Plaça del Sol bezoekt. Toevallig zag ik vanmorgen ook een Catalaans tijdschrift volledig aan cannabis gewijd. Waarschijnlijk zet de trend naar een vrijer gebruik hier ook door, net als bij ons.
Een rechtstreekse bus bracht ons terug tot aan de deur van het hotel. Ik profiteerde van een uitgestelde siësta terwijl Hilde in het nabijgelegen Parc de la Ciutadella de zon opzocht.
Er bleef net tijd genoeg over voor een bezoek een nieuw ontwikkeld stuk schiereiland waar een sierlijk gedesignde draaibrug toegang geeft tot een gigantisch winkelcomplex annex Imax-cinema, reusachtig aquarium en talloze restaurants. Het enige wat er niet te vinden was, was een WC waardoor ik noodgedwongen de vlucht moest nemen.
Miscchien was dat de voorbode van een reeks mislukte toestanden: eerst kwamen we in een soort 'metro-fundibulum' terecht. Meer te voet gegaan onder de grond dan met de metro kunnen rijden om tenslotte na een uur rondzwerven op 600 meter van de oorspronkelijk vertrekplaats aan te belanden.
Het restaurant waar we op aanraden van de RG binnenstapten zag er prima uit, alleen zagen we nogal wat mensen halsoverkop vertrekken zonder gegeten te hebben. Al gauw werd het duidelijk dat het personeel er gewoon geen zin had ook maar iemand te bedienen. Na een tijdje wachten zijn, hielden we het ook voor bekeken. Hopelijk is dat niet de nieuwe trend in de restaurants aan de Ramblas.
Uiteindelijk hebben we laat op de avond lekker gegeten in de haven: een zarzuela voor Hilde (een pan met allerlei vis, een klein kreeftje en geassorteerde schelpjes). Zelf heb ik mosseltjes gegeten met grote plakken geroosterd brood met look erbij. Goed te doen!
Zaterdag morgen een beetje vroeger opgestaan om foto's op de draaibrug te maken. Zonder horden volk erop en met een beetje mist ziet het er best fotogeniek uit.
Vandaag staat Montjuïc op het programma. Er bestaat een verbinding per teleféricos en dat moeten we eens proberen. Best spannend zo aan een kabel bengelen boven de haven en de stad tot in het grote park.
In Montjuïc runt de Barcelonavariant van de dienst Ruimtelijke ordening ongetwijfeld de hele plaats. Er is geen spatje publiciteit te zien, geen winkel of kraampjes, alles even netjes en mooi aangelegd.
De Fundaciò Mirò runt een overzichtelijke tentoonstelling maar startte verrassend genoeg met een avant-garde tentoonstelling met als eerste werk de 'Wintertuin' van Marcel Broodthaers. Dat belooft ... veel video van performances (Beuys, Brus - de viezerik - , Maurizio Kagel).
De werken van Mirò zelf plaatsen de man in zijn context (illustraties voor Tristan Zara's tijdschrift bijvoorbeeld) en verbinding met dada. Zijn 'kwikfontein' was heel spannend al was het maar omdat kwik zo een giftige stof is: een heel donkere en zwarte slingerende massa, gelukkig goed afgesloten van het publiek. Ook absurde beeldhouwwerken of eerder kleurrijk geschilderde constructies met stoelen, vrouwenbenen of lijnen met kleine geometrische vormen: Mirò is duidelijk niet alleen de kunstenaar met de lijntjes en bolletjes maar ook een echte dadaïst en modernist. Zijn latere werken in 'spettertechniek' à la Jackson Pollock lieten dat goed zien.
Het museu d'Art de Catalunya zou ik normaal niet binnengegaan zijn maar het stond op het combiticket en krijgt superlatieve recensies in de RG en helemaal terecht. De Romaanse afdeling staat vol met fresco's die op een speciale manier uit de kerken zijn verwijderd en op identieke wijze terug opgebouwd in het museum. Het is een ongelofelijk zicht om om elke hoek of verdieping compleet opnieuw opgebouwde apsissen te zien met daarin heldere fresco's van een gave, kleurrijke kwaliteit. Nog nooit gezien, voor zover het überhaupt mogelijk is ergens fresco's te kunnen zien. Magnifieke altaarstukken uit de 11de en 12de eeuw wisselen de muurschilderingen af. Alles is voorzien van een duidelijke uitleg in deftig Engels. Dit is absoluut het beste wat er in Barcelona en ver in de omtrek te zien is. Een aanrader zonder reserve ware het niet dat het Gothisch en Middeleeuws gedeelte pas eind van het jaar terug opengaan. De fresco's zijn ongetwijfeld een unieke topper.
Een kort bezoek aan het Olympisch gedeelte en een bus terug vooraleer we de teleféricos in omgekeerde richting nemen, ditmaal helemaal vooraan in de gondel, dat maakt het extra spannend. We zijn allebei een beetje opgelucht, eenmaal terug beneden.
Weer een bus terug naar Barcelonetta, waar we prompt in een vredesbetoging belanden. Wel begrijpelijk, de kranten staan nog vol nieuws over de aanslagen met lijkredens, cijfers en bijtende kritiek op de vorige regering. De retoriek op de betoging deed me toch even kwaad worden omdat de spreker Aznar, Bush, Blair en Sharon over dezelfde kam schoor (assisinos). Mij lijkt er een verschil tussen landen die zelf niet rechtstreeks aangevallen worden en Israël waar verleden week nog een Palestijnse jongen van 10 jaar onwetend met een bom de stad werd ingestuurd ...
Later op de avond liet de RG ons in de steek en werden we geript in bar Rodrigo (20 € voor 2 menu's die nauwelijks te eten waren). Het kan niet altijd meevallen.
Op een boze interventie nav twee dronken meisjes in de gang om halfvier 's morgens, verliep de nacht rustig.
Vanmorgen wakker geworden door het geraas van dezelfde politiehelicopter die gisterenavond boven de vredesbetoging hing.
Anyway, bij Rodrigo zien ze ons niet meer al had hij eerder op de week de beste croissants. We hebben onze eetgewoonten enigszins aangepast en kopen na het het ontbijt een aantal sandwiches om op de middag te verorbereren. Dat spaart tijd, moeite en geld.
Het combiticket bevat nog een aantal musea. Op naar het MACBA alwaar een overzichtstentoonstelling van Tàpies te zien is. Hij is een van de tijdgenoten van Mirò, Dalì en de rest maar minder bekend. Dat maakt dat, in tegenstelling tot zijn wereldberoemde collega's, zeer veel van zijn werk nog in Barça is en dat maakte het de moeite: tekeningen van bij zijn jeugd tot assemblages die niet zouden misstaan op Documenta in Kassel.
Bijwijlen leek het me dat de man zijn kunst bedrijft op de rand van de waanzin. Het is telkens de kurkdroge, realistische titel van zijn werk die de zaak in balans houdt. Zonder titels als 'Rode vlek op witte achtergrond' of 'Witte vierkanten op bruine achtergrond' zou zijn werk al gauw op een hoop hoogdravende techniek gaan lijken. Hij gebruikt meestal zand en polyester, soms samen met canvas of linnen en andere materialen om heel sterke en spannende schilderijen te maken. Een telkens terugkerende eigenaardigheid is het voorkomen van een kruis dat op de duur eerder op een plusteken begon te lijken. Ik had sterk de indruk dat hij daarmee bedoelde dat een katholieke opvoeding iets is als een houten been waar hij niet meer van af geraakt maar ook niets meer moet van hebben. Een paar van zijn werken wijzen zeker in die richting. Alweer een absolute aanrader, zeker de 'beeldhouwwerken' in de vorm van constructies waar de kijker een verrassende opeenvolging ondervindt van betekenisverschuivingen, juxtaposities en contrasten (een bureau vol stro, een eiermandje vol serpentines met een ongeopende krant er bovenop, een kleerkast waar de kleren uit proberen te ontsnappen). Zijn latere werk doet een angstwekkende oproep tot vrede: een schijnbaar neerstortend bed, slogan en het onvermijdelijk zand met polyester uit 1993.
De vaste collectie is ook de moeite: Merz, Picabia, Duchamp en nog een aantal dadaïsten en tijdgenoten. Excellente zaak, het MACBA. Morgen zijn we terug voor het CCCB want als enige museum (ter wereld, denk ik) is het ook op maandag open.
Los Caracoles staat genoteerd als een must in de RG. Om aan een tafeltje te geraken moet je doorheen de keuken die er uitziet als een gigantisch inferno van kolengestookte fornuizen met grote vuren vol pannen en potten. Aan de onderkant zitten warme schuiven vol stukken kip (de specialiteit naast de karakollen natuurlijk). De koks en garçons lopen schijnbaar zonder systeem door elkaar, doorkruist met maître d's en bordendragers. Een beetje verder zijn ze doende groentenschotels te maken of vis en vlees te versnijden. Iedereen schijnt toch haar/zijn eten binnen een eindige tijd te krijgen tegelijk met een vriendelijk gebaar of begroeting. De logistiek ontgaat me helemaal. 'Quattro minuto' komt de ober melden. Blijkbaar zit er toch een systeem achter zoals bijvoorbeeld in de metro waar een digitale klok de tijd aftelt voor de volgende trein. Ons eten arriveert feilloos op tijd en achter elkaar op het juiste tempo.
Het is het lekkerst wat we tot nu voorgeschoteld kregen. Hilde had de kiek, en die smaakte echt goed en ik de karakollen. Die waren zacht en zonder veel moeite uit de schelpen te peuteren. Het smaakte!
Over het algemeen valt de Spaanse keuken een beetje tegen. De Italianen en Fransen hebben fijner eten en dikwijls is de gewone kost daar beter dan in Spanje. De keuken hier is nogal ruw en een beetje primitief. Als je wat langer zoekt (en wat meer betaalt) verbetert het wel. Een kwestie van volhouden dus.
Het combiticket (Articket staat erop gedrukt) houdt nog een paar verrassingen in. Waar we dachten een kleine tentoonstelling te kunnen bezoeken met werk van vijf Portugese kunstenaars, bleek deze laatste gratis te zijn en konden met het ticket de hele casa Milà bezichtigen. Twee vliegen in één klap dus ...
De Portugese expositie bevatte een staalkaart van kubistische en modernistische schilderkunst. Een fotootje (gauw illegaal moeten maken want de bewaking was nadrukkelijk aanwezig, de casa Milà zit namelijk in een bank) hieronder laat een mooi voorbeeld zien. Ik had zo een idee het schilderij te vergroten en na te schilderen op een grote muur thuis.
De casa Milà zelf is een van de highlights van Barça. De 'zolder', ondersteund door rijen dunne bakstenen luchtbogen, bevat een overzicht van de voornaamste gebouwen van Gaudì en beschrijft de technieken die hij hanteerde. Eén daarvan is het gebruik van reeksen langs elkaar neerhangende touwtjes uit elkaar gehouden door gewichtjes. Vervolgens bekeek Gaudì de hele zaak van onder uit met behulp van een spiegel en kon zo door meten en vermenigvuldigen de maten van de zuilen en stutsels gemakkelijk uittellen. Een prima truuk om ingewikkelde wiskundige formules te vermijden. Dat de hele zaak blijft rechtstaan is een wonder ...
De casa Milà is eigenlijk alleen te beschrijven met foto's of afbeeldingen: glooiende hellingen, veel ceramiek en alles vloeit in elkaar over. Wonderbaarlijke toestanden op het dak (Darth Vaderachtige schoorstenen): er is een plan in het Vaticaan om de man heilig te verklaren!
Achteraf zijn we de Passeig de Gràcia afgewandeld, de sjiekste buurt van Barça. Prachtige appartementenblokken, de duurste winkels en hotels. Zelf hebben we een koffietje gedronken in een van de grootste boekhandel van Barça: veel Catalaans en Harry Potter! En bedrukte Hollanders wegens koningin Juliana passed away en dat stond vandaag pas in de kranten.
Later nog naar de CCCB voor een thematentoonstelling 'El Salvatge in Europeu', de wilden in Europa; mooie kopergravures van harige personages en allerlei creaturen (heksen, femmes fatales, freaks ...) afgebeeld door de eeuwen heen tot en met strips van bijvoorbeeld de Hulk. Ook filmfragmenten uit onder andere Hannibal Hector of The Elephant Man, als voorbeeld van het fenomeen. Kleine maar boeiende tentoonstelling en weer een voorbeeld van de fenomale output van het CCCB en MACBA (cfr BA MO KO)
Op de terugweg viel een rij wachtende jongeren van zeker 500 kids op. Ze waren aan het aanschuiven voor een signeersessie met Marea, een populaire Spaanse hardrocker. Enkelen waren zeer verbaasd dat ik de brave man niet kende ...
Met de aanschaf van een moleskine notitieboekje [www.modoemodo.com] - een must op reis vanaf nu - gaat het bloggen stukken beter. Eerst een kladje en vervolgens snel intikken. In de late namiddag zijn we de Passeig de Gràcia afgewandeld, de poepsjieke buurt in de Eixample: grote boekhandels, peperdure winkels en dikke bakken van auto's en een paar bedrukte Hollanders wegens koningin Juliana passed away.
Na een bezoekje aan een kleinere maar piekfijne boekhandel 'La Central' [3 cd's gekocht Spohr, Bellini (ahum, maar het mag weer) en Shostakovich] naar l'Egipte voor tapas (eindelijk): mosseltjes in azijn, spierwitte ansjovisjes, linzen en zoete aardappelen met looksaus, overgoten met een frisse pint. Goed te doen die tapas! De l'Egipte zelf werd praktisch helemaal door dames gerund en ik had de stellige indruk met een aantal gelijkgestemde vrouwelijke geesten aan de bar te zitten [Koreaanse dykes].
In de plaatselijke kruidenhandel een pakje thee tegen de cholesterol gekocht; van de geur alleen ging m'n cholesterol al naar beneden ...
Vannacht weer een hoop lawaai in het hotel alhoewel ik er minder last van heb dan Hilde door het gebruik van een oorstopje. Vanmorgen naar de Fundació Tàpies voor Mangelos: een Croatische kunsthistoricus die zijn theorieën in kunstwerken heeft gegoten; de gekende statements over bijvoorbeeld fotografie, muziek, politiek enz hielden niets nieuws in; niet echt veel soeps dus behalve een paar mooie stukken van Tàpies zelf en een prachtige bibliotheek met houten rekken tot tegen het hoge plafond vol kunstboeken en met kleine bureautjes ingewerkt. Ik zou het er gemakkelijk een dag of langer volgehouden hebben. In de shop lagen litho's (400 €) en zeefdrukken (150 €) van Tàpies te koop.
Vanuit de noordelijke kant via de Rambla di Catalunya alweer de Ramblas opgelopen tot aan Liceu om - bij gebrek aan een operaticket - het theater zelf eens te bezoeken: het is een magnifieke zaal, pas helemaal vernieuwd na een brand in 1995. De moeite want de lichten waren aan en de gids sprak verstaanbaar Engels.
Via de statige neo-classiscistische Plaça Reial naar de wasserij alwaar m'n 'camiso blanco' kraaknet gewassen en gestreken klaar lag. Siësta in het park afgerond met een koffietje in het Hivernacle, een serre uit 1888 vol palmbomen en ficussen. 1888 was het jaar van de wereldtentoonstelling in Barcelona.
We hebben onze mening over het Spaanse eten herzien. Aanleiding zijn de overheerlijke tapas in El Xampanayet aan de carrer Montcada. Met een glas champagne erbij, dacht ik een ogenblik nooit lekkerder gegeten te hebben: speciaal door een Spaanse matrone klaargemaakte anchovisjes, reuzemosselen in een rood sausje, stukjes verse vis van de Boqueria markt vlakbij, venusschelpjes, artisjokken gevuld met een zacht kaasje, gedroogde tomaten - het kon niet op. Spijtig dat het internet geen smaken en geuren kan overbrengen maar de foto's geven een idee.
foto's op http://www.e-trema.info/gallery/barca
Laatste dag in het nog altijd zonovergoten Barcelona. Over de kortegolf vertelt het weerbericht van vriestoestanden in het Belziekse - dat zien we straks wel.
Eerst nog even naar een nieuw aangekondigde tentoonstelling over Salvador Dalí, de andere grootmeester naast Gaudí, Miró en Picasso. het Caixa Forum blijkt een nagelnieuw gebouw en de toegang is voor de gelegenheid gratis. Dat doet niets af aan de tentoonstelling die prestigieus is opgezet.
De assemblage 'Busto de mujer retrospectivo' lokt nogal commentaar uit bij de jonge gasten, de mujer heeft dan ook een fraai stel borsten, 'n sjaal van maïskolven, 'n Frans brood als hoofddeksel en daar bovenop een beeldhouwwerkje in het goud met het Angelus van Millet.
Veel grafiek, tijdschriften, brieven, 'n diorama, film (Walt Disney en Alfred Hitchcock - de Marx Brothers en Buster Keaton) en een presentatie van het paviljoen 'Dream of Venus' (Wereldtentoonstelling NY 1939). Een surrealistische en wulpse bedoening met veel pluche, netkousen en meer blote borsten - niet meer voor te stellen nu.
Voorts mode (Schiaparelli), design, publiciteit voor nylonkousen, chocolade, auto's, een luchtvaartmaatschappij en lippenstift. Hogelijk amusant en van een exellent documentair gehalte.
Fotografie met Man Ray en Brassaï en de Dali News, een krant die hij zelf volschreef plus nog werk voor de tijdschriften Vogue en Town & Country. Het kon niet op. De tentoonstelling eindigt met screen tests van bij Andy Warhol's Factory.
De moeite zeker omdat de tentoonstelling nog gaat rondreizen tot 2005.
Terug naar het hotel, wat sandwiches en de bagage oppikken en thuis tegen acht uur.
foto's op http://www.e-trema.info/gallery/barca
Dit is de eerste keer dat we met een 'all in' formule met vakantie gaan. Vlucht, hotel en eten in een pakket. Het is wel gemakkelijk, het enige wat je moet doen is bestellen en afrekenen bij een reisbureau.
Volgens de statistieken is Marrakech de enige stad in Marokko waar het toerisme er nog op vooruit gaat. Over het algemeen is er een sterke daling van Amerikaanse en Duitse toeristen sinds 9/11. Marokko heeft meer dan 8 miljoen overnachtingen per jaar waarvan een groot gedeelte in Marrakech alleen. Dat belooft qua drukte ...
Ondertussen maak ik me een beetje ongerust over de Ramadan, die is weliswaar morgen gedaan maar er volgt klaarblijkelijk een feest gedurende drie dagen en alles is gesloten dan. We kunnen dus beter meefeesten.
Vandaag ook is Yasser Arafat begraven. Hopelijk vreet dat de stemming niet aan.
Het was gisterenavond nog een helse bedoening wegens een onverwachte trip in het holst van de nacht naar Urk in Flevoland, zo een 250 kilometer noordwaarts tegen het IJsselmeeer. Jools en ik zijn er een camera gaan afhalen waar hij al wekenlang op aan het wachten was. Gevolg was dat we maar een drietal uurtjes geslapen hebben om tegen 5 uur vanmorgen in Zaventem te belanden.
Indigo travel had het niet echt goed geregeld maar uiteindelijk geraakten we op een vliegtuig van TNT (menselijke cargo?) richting zuiden. De GPS wees een 'steady' 995 km/h aan op een hoogte van meer dan 10 km. Over Frankrijk, de Pyreneeen, Spanje, de Middelandse zee en zo recht naar Marrakesh. Er was waarempel ook eten aan boord en vriendelijke mensen. Zo ook in Marrakesh Airport, alhoewel de dienstdoende policier me naar 'votre profession exacte' vroeg. Ik had namelijk 'fonctionnaire de l'état' op de inreispaperassen gezet. 'Quelque chose comme vous monsieur' maakte alles duidelijk. De douane wuifden ons door zonder opkijken.
Na enkele mislukte vluchtpogingen om onder het 'groepsreizen' uit te komen, konden we ontsnappen en doken we gelijk in de wonderbare tuin van Majorelle nu overgenomen en prachtig onderhouden door Yves Saint Laurent. Voor eenmaal schiet de beschrijving te kort: de foto's staan één van de dagen op het net. Een bijbehorend museum van Marokkaanse kunstnijverheid blonk uit door de sobere maar treffende keuze van de voorwerpen: naai- en borduurwerk van een hemelse schoonheid, koperen en zilveren drijfwerk van hoge waarde, magnifiek aardenwerk in prachtige heldere kleuren en houtsnijwerk in pijlers, deuren en panelen en tenslotte zilveren sieraden tesamen met kunstig bewerkt leer. De tuin en het museum alleen zijn een bezoek aan Marrakesh waard.
Een uitstekend begin dus dat naar meer doet uitkijken.
Om het verhaal van gisterenavond te vervolledigen: na een kort maar krachtig dutje en een oninteressant avondmaal, konden we niet anders dan, wat in alle gidsen als het meeste merkwaardige van Marrakech staat beschreven, te bezoeken, met name de markt van Jemâa El Fna. De beschrijvingen liegen er niet om: het grootste 'fast food' evenement ter wereld, belangrijkste bron van inkomsten van de meeste zakkenrollers en kleine oplichters of het drukste spektakel in Afrika met toneelspelers, waarzeggers, slangenbezweerders, afgerichte aapjes en vuurspuwers. De truk is eerst een panoramisch zicht op de zaak te krijgen vanaf een van de vele terrasjes op de daken van de omliggende gebouwen. Van daaruit beschouw je een plein, ongeveer drie, vier voetbalpleinen groot, afgebakend met tentjes met fruit- en notenverkopers met in het midden onafzienbare rijen met lange lage tafels waaraan iedereen zit te smikkelen onder het licht van honderden naakte gloeilampen. Rond dat alles zwermen verkopers van allerlei slag rond: henna, reukwaren en zeepjes, pijpjes, houten slangen, muziekinstrumenten enzovoort. Het is een heksenketel van jewelste met luide muziek, zangerig geroep en discussies over de prijs van een en ander.
Ten noorden loopt de Jemâa El Fna naadloos over in een kluwen van soeks waar nog meer te koop is: vlees en vis, groenten, noten, kruiden, schoenen, sieraden, houtsnijwerk het een al mooier dan het ander. Je loopt er gemakkelijk verloren maar het kabaal van het grote plein geeft de richting aan om er uit te geraken.
In de opkomende duisternis charterden we een taxi onder de imposant verlichte toren van de Koutoubia moskee om vervolgens in het hotel prompt in slaap te vallen.
Fris uitgeslapen en na een doenbaar ontbijt, is het vandaag de idee het zuiden van Marrakech te verkennen. Een van de hoogtepunten zijn de met mozaïeken versierde graven van de Saâdiens. De graven zelf waren onder puin verdwenen maar zijn terug ontdekt middels aerografische foto's van de Fransen. We zijn er onder een stralende zon te voet naar toe gewandeld. Na wat zoeken geraakten we via een smalle gang tot bij het complex. Het is de moeite om je ogen de kost te geven aan de fijne, ingewikkelde structuren van de mozaïeken en tegelijkertijd nog wat uitleg te horen in allerlei talen hoe de Saâdiens aan hun einde kwamen en welke sultans en hoge pieten er verder begraven liggen.
Een beetje verderop ligt het koninklijk paleis waar niemand, buiten de koning en zijn gevolg, binnen mag. De omgeving is echter best de moeite waard: parken met veel bloemen, brede lanen met vergulde lantaarnpalen: alles ademt een koninlijke sfeer uit.
Iets meer noordelijk in de richting van het Badia-paleis, ligt achter hoge witte muren het Joodse kerkhof verscholen. Een wijds glooiend landschap van spierwitte driehoekige graven, de meeste zonder inscripties en allemaal zonder enig ornament, maakten diepe indruk. De stilte en het majestueus zicht op het besneeuwde Atlasgebergte in de verte, maakt dit tot het meest indrukwekkende hoogtepunt van ons bezoek hier.
Een kleine tocht door de nauwe straatjes van de Kasbah deed ons uitkomen op een paar mooi aangelegde pleintjes ommuurd met hoge wallen waarop een tiental nesten met ooievaars. Voorwaar een wonderlijk zicht waar we een tijdje van genoten hebben in de felle nademiddagzon.
Alles komt weer samen op de Jemâa El Fna waar we na het boeken van een uitstap morgen en een korte taxirit terug een beetje verlate siësta zijn gaan houden.
Gisterenavond vertelden we aan tafel van een tocht die we morgen wilden maken naar de vallei van de Ourika. Een medereizigster, 'n sympathieke mevrouw uit het Brusselse, was daar enkele jaren geleden geweest en wilde ons graag op weg helpen. Vanmorgen bleek dat ook onze andere tafelgenoten zo een tocht wel zagen zitten. Gauw twee 'petits taxis' gecharterd en we waren en route naar het bureau dat tochtjes organiseert van één of meerdere dagen doorheen het zuiden van Marokko.
De vallei van de Ourika opent na een dertigtal kilometer ten zuidoosten van Marrakech. Langs een alsmaar naar omhoog slingerende asfaltweg en een paar stops onder andere bij een berberwoning waar we ongeneerd konden binnenkijken, bereiken we Setti Fatma, een nogal rommelig dorpje langs de Ourika. We charteren een gids want daarzonder is het niet te doen om de klim te wagen langs een zijrivier die zich vol geweld uitstort vanuit het flonkerend besneeuwde Atlasgebergte. In het begin gaat het er redelijk gemakkelijk aan toe maar na een tijdje is de hulp van de gids absoluut nodig om ons de plaatsen te wijzen waarlangs we langs het kolkende water de hoogte in kunnen. Af en toe is het zelfs nodig dat we elkaar omhoog trekken en ondersteunen om niet in de diepte te storten. Ik begin me lichtelijk ongerust te maken. Nergens zijn merktekens te bespeuren, laat staan touwen of andere hulpmiddelen om het evenwicht te bewaren op de soms glibberige rotsen. De gids helpt ons over de moeilijkste stukken terwijl hij als een berggeit omhoog en omlaag schiet langs ons kleine groepje would be bergbeklimmers. De lange klauterpartij eindigt bij een klaterende waterval (de eerste van zeven zoals achteraf zou blijken). Ondertussen hebben we, ondanks de opkomende angst, toch het immense, ruwe landschap kunnen bewonderen: de sleuf, waarin de rivier naar beneden kolkt, is bedekt met reusachtige grijze rotsblokken waar we overheen sukkelen, met langs weerszijden dieprode rotsen waartussen af en toe wilde apen stenen naar beneden gooien.
De gids stelt voor om nog verder te klimmen naar de volgende watervallen maar wegens het reële gevaar om zo een 100 meter naar beneden te vallen bij de minste misstap, zien we daar unaniem vanaf. De tocht naar beneden is zoniet nog meer angstaanjagend maar de gids kent de plaatsen waar we onze voeten kunnen neerzetten en af en toe duwt en trekt hij ons tot we er geraken. Voorwaar een hele belevenis maar we bereiken allemaal heelhuids de vallei.
Lichtelijk uitgeput maar zeer tevreden over de sportieve prestatie, laten we heerlijke tajines aanrukken en rusten even uit om vervolgens de terugtocht naar Marrakech aan te vatten.
Bij de terugkomst is er nog wat tijd over en een petit taxi brengt ons tot in de buurt van het Musée du Marrakech. Dat beslaat ongeveer 2000 vierkante meter waarvan bijna de helft bestaat uit een grootse overdekte patio. Er weerklinkt waarempel klassieke Westerse muziek (de 84ste van Haydn als ik me niet vergis). Tesamen met een reusachtige koperen luster en drie fonteintjes daaronder, straalt het geheel een rust uit die anders onvindbaar zou zijn in het oudste gedeelte van de Medina (de oude stad). Langszij staat veel kunstig beschilderd blauw monochroom en polychroom aardewerk tentoongesteld. De geometrische ornamenten in het glazuur zijn veel simpeler dan wat er in de soeks te zien is maar juist daarom zijn ze in hun eenvoud veel mooier. Zilverwerk en stof vervolledigen het beeld van de Berberse cultuur. Een beetje apart en heel contrastrijk met de traditionele Berberkunst stelt een Marokkaanse moderne kunstenaar tentoon: Georges-Pascal Ricordeau maakt allerlei abstracte vormen in kleurrijk plastiek van supermarkt draagtasjes. Een en ander kwam ons bekend voor van de vorige editie van Dokumenta in Kassel.
Morgen staat een verkenning van het meest noordelijk en zuidelijk deel van de stad op het programma en gaan we proberen het Mamounia hotel binnen te geraken alhoewel de berichten over onvermurwmbare buitenwippers niet optimistisch klinken. Ook hebben we gehoord dat de koning morgen op bezoek komt en dat heeft nu al gezorgd voor enige opwinding en het uithangen van massa's vlaggen in de buurt van het koninklijk paleis. Dat belooft.
Vanmorgen al vroeg uit de veren om naar een grote overdekte markt te gaan hier vlakbij. Het bleek een oninteressante bedoening te zijn en een slimme jongen luisde er ons waarempel bijna in door ons nietsvermoedend naar een winkel te loodsen een beetje verder op. We ontdekten net op tijd de kleine bedriegerij en praatten ons met een smoes eruit. Je krijgt ervaring op de de duur ...
Een tot op de draad versleten Peugootje zet ons af aan de Bab (poort) Bedagh en via een soort sluis in de dikke wallen geraken we in wat wel het smerigste gedeelte van Marrakech moet zijn. Vanop het dak van een huis kunnen we de installaties van de leerlooiers bezien: het zijn grote ronde betonnen kuipen waarin een cocktail van soda, water en duivenpoep zorgen voor het zacht maken het leer. De leerlooiers staan er soms tot hun middel in te ploeteren. Je moet geen vakbondsman zijn om de stank, sodadampen en hitte als mensonwaardige werkomstandigheden te bestempelen. We pakken er ons gauw weg richting Medarsa Ben Youssef dat maar een paar honderd meter verder ligt. Het contrast kan niet groter zijn.
De Medarsa Ben Youssef is een gerestaureerde koranschool met in het midden een (alweer) prachtige patio vol rust en kalmte. We zijn namelijk goed vroeg en er zijn nog geen toeristen te bespeuren. Dat verandert wanneer we de studentenkamers bezoeken. Vanuit de eerste verdieping kan ik een druk doende Japanse groep toeristen onbespied gadeslaan: de Canon, Nikon, Fuji (ad libitum) video's en digicams klikken en zoemen er lustig op los. Zelf ben ik vol bewondering voor een paar gemeubelde studentenkamers: een schapenvacht om op te zitten, een kleine lage lessenaar met een boek erop om te studeren en wat aardewerk voor het huishouden, is alles wat de - van boerenafkomst - student nodig heeft. Het kamertje erlangs heeft koperen huishoudgerief, een geweven tapijt en echte meubeltjes en is overduidelijk bedoeld voor de zonen van de sultan.
Een eindje verder stappen we het boekhandeltje van het Musée de Marrakech binnen om er een paar kaartjes te kopen voor het thuisfront. Onder het genot van een muntthee en in het gezelschap van de medereizigers van gisteren - Marrakech is blijkbaar niet erg groot voor de toeristen - kunnen we het niet laten de zon over ons te laten schijnen. Het is over de 30 graden half november.
Helemaal aan de andere kant, in de zuidoosten, liggen de Menara tuinen. Het is de trefplaats van de Marrakechin(e)s en ze flaneren er op de immense verkeersvrije boulevard naar het paviljoen van de sultan. Die had de gewoonte zijn minaressen van één nacht zonder veel omhaal in de aanpalende vijver te dumpen. Nu is er elke avond een meer beschaafd spektakel onder de vorm van een - aan de affiches te zien, ongetwijfeld te mijden - soort 'son et lumière'.
Na flink afdingen op de prijs van een rit in een 'calèche' rusten we wat uit in de sjieke Hivernagebuurt onder het nuttigen van een zeer doenbare pizza in 'la Bella Pizza' tegenover het poepsjieke Kempinsky hotel.
Bijna vergeten we de obligate souvenirs en in plaats van nog eens de overdrukke soeks in te trekken, besluiten we inkopen te gaan doen in een artisanale coöperatief met vaste prijzen zonder gezeur en/of discussie over de prijs. Ik vind er een mooie cederhouten fluit, Hilde schaft zich wat zilverwerk aan en Eef, onze dochter 2de kandidatuur rechten, bedenken we met een kunstig bewerkte lederen omslag waar precies een Accocursus in past. Daar krijgen we ongetwijfeld commentaar op.
Ziezo, behoudens uitzonderlijke gebeurtenissen vanavond - alhoewel, wegens doodmoe vroeg naar bed - of morgen overdag tijdens de terugvlucht, zit onze korte maar krachtige trip erop.
Alles bij elkaar is het altijd weer een schok om in Afrika te zijn. De USA, Rusland of zelfs India en China lijken me korterbij dan de Afrikaanse landen. Allicht volgen er nog min of meer filosofische beschouwingen om het hemelsbrede verschil proberen te verklaren tussen die continenten. De lezer(es) weze gewaarschuwd ...
Eindelijk weer eens de deur uit. De vliegtuigtickets zijn duur door de hoge brandstofprijzen en het is moeilijk nog een interessante bestemming te vinden. Anyway, na wat 'hassle' met de receptionist van het Antique hotel in Istanbul, zijn we nu aangekondigd voor zondagmorgen. Corendon.com (cheapo flight naar Turkije) heeft het vertrekuur met bijna 12 uur naar achter geduwd. Het voordeel is dat we nu 's morgensvroeg de ferry van het Aziatisch deel naar het Europees stuk kunnen nemen. Jules en ik zijn heel benieuwd naar het landschap. We hebben natuurlijk allebei onze fototoestellen bij ...
Midden in de nacht vertrekken heeft het voordeel 's morgens ter bestemming te zijn. Meestal is er dan goed licht om foto's te maken. Nadeel is dat je moe uit het vliegtuig stapt. De truc die de vliegmaatschappij (corendon.com) in dit geval toepaste (denk ik toch) was twee vliegtuigen vol te verkopen in plaats van een en vervolgens hetzelfde vliegtuig nog eens rond te laten draaien. Als je de vluchtduur heen en weer telt, klopt het verhaal. Enfin, morgen begint de dag met een lange wandeling van de haven naar hotel Antique, een 'aanrader' van de Rough Guide. Valt het tegen, dan gaan we een kijkje nemen in de Londra Grand Hotel, een vergane Italiaanse glorie van vorige vorige eeuw. Morgen meer ...
Zondagmorgen iets na drie konden we eindelijk het vliegtuig op. Viel dat even tegen - een grotere sh-tvlucht dan dit hebben we nog nooit meegemaakt: de airco werkte niet meer en bij een temperatuur van rond de 30 graden was het moeilijk slapen; bovendien zagen de zetels eruit als een demo voor hondenkennels. Op mijn vraag of de temperatuur omlaag kon, kreeg in een enthousiast 'yes yes thank you sir' waarna het kwik nog meer klom en er een karretje met peperdure drankjes langskwam. Gelukkig had ik m'n voorzorgen genomen.
Sabiha Gökçen is een hypermoderne, gloednieuwe luchthaven waar we na het betalen van 10 € voor een 'inlegvisum' door de paspoortcontrole konden. Geen douane te zien.
Eenmaal buiten troepten de reizigers samen rond een shuttlebus naar de stad. Zelf hadden we het plan met de lijnbus naar de kaaien aan de Bosporus te rijden en vandaar de boot te nemen. Een halsbrekende rit bracht ons tot in de buurt van Haydarpasa, het monumentale station voor treinen richting Azië. Voor een prikje de boot op richting Istanbul en vandaar te voet verder langs de meest bezienswaardige gebouwen: de Hagia Sofia, de Blauwe moskee en zo verder langs de Hippodrome tot aan hotel Antique.
foto's op Istanbul gallery
Het makkelijkst om in Berlijn te raken, is per auto: 7 uur sjezen door de nacht met behulp van een gesofisticeerde GPS, langs ellenlange rijen vrachtwagens met een tussenstop in Marienborn, de voormalige Duits-Duitse grens. De hele grenscontrole-infrastructuur is er bewaard en geeft een voorsmaakje van de veelbewogen geschiedenis van Duitsland.
Een stevig ontbijt in Spandau - ga naar de Barfly in Spandau - en dan verder naar Pension Am weissen See waar Frau Bongardt ons met luid enthousiasme ontvangt. We kunnen vrij kamers kiezen wegens enige gasten. Herr Bongardt verwelkomt ons nog eens uitgebreid met instructies voor vervoer naar de stad en enig gefoeter op de criminaliteit (voornamelijk graffiti en hondenpoep). Hetzelfde verhaaltje van overal ...
De tramverbinding loopt vlot en snel en voor we het weten staan we op de Alexanderplatz: een immens plein met de opvallende televisietoren en daartegenover de kantoren van oa. de Berliner Zeitung. Buslijn 100 is de goedkoopste sightseeing bus en rijdt langs de Bebelplatz (opera, univ) over de beroemde Unter den Linden, de Brandenburger Tor en de Siegessäule in de Tiergarten. Buslijn 200 in de omgekeerde richting doet de Philharmonie aan en de Postdamer Platz. De eerste indruk is er een van weidse uitgestrektheid met veel groen, statige lanen geflankeerd door grote bomen, geen echte hoogbouw en - keurig gescheiden - (neo)klassieke en hypermoderne hi-tech architectuur. Alles is even netjes en proper, praktisch georganiseerd; het verkeer is relaxed met voorkómende en voorzichtige autobestuurders. Tegelijkertijd hangt er een afstandelijke sfeer en een zeker onbehagen in de lucht, helemaal anders dan Londen, Parijs of zelfs Moskou.
Rond de Kollwitzplatz in het Prenzlauerberg district wemelt het van de restaurantjes. 'High pressure' Lise van de Bangin bedient ons met flair en grapjes. Het eten in Berlijn is niet duur en over het algemeen te doen maar daarover later meer.
's Anderendaags brengt berlinonbike.de ons per fiets langs de Muur. De begeleider is een jonge opvoeder die in 1989 13 jaar was en vlak achter de Muur woonde aan de oostkant. We staan dikwijls perplex van hoe het zover kon komen en hoe het mogelijk was de bevolking psychologisch zo te beïnvloeden dat ze het niet aandurfden naar het Westen over te lopen. De Muur begon met een simpele streep witte verf over de straat met twee Russische soldaten erachter en groeide tot een monsterlijke contraptie van 150 km lang met de meest ingewikkelde constructies om mensen te verhinderen naar het Westen te ontsnappen. De Bornholmerstrasse maakt diepe indruk door de banaliteit van de omgeving: nu een verwaarloosd parkeerterrein waarop toen grenswachters auto's controleerden met op de achtergrond appartementenblokken waar voornamelijk partijgetrouwen woonden. Hier ontstond in november 1989 het eerste 'gat' in de muur na de wereldwijd uitgezonden persconferentie waarin Günter Schabowski, een niet zo hoge ambtenaar van het Politburo, aankondigde dat iedereen naar het Westen kon. Ook de familie van onze gids ging een kijkje nemen, weliswaar pas in december omdat ze de zaak niet helemaal vertrouwden.
De fietstocht eindigt - op speciaal verzoek - bij het nieuwe Hauptbahnhof (vroeger Lehrter Bahnhof): een gigantische glazen constructie die de hele buurt domineert. Hier ontstaat een Europese hub om met hogesnelheidstreinen van West naar Oost en omgekeerd te sporen. Achteraf is de koude bietensoep en chocoladecake met vanille een lekkere hap in de Pasternak. Roeskieje food is het beste idee om in Berlijn deftig te eten.
Een korte autorit - quasi geen verkeer in de stad en parkeerplaatsen zat - brengt ons naar de Bebelplatz. Zelf dacht ik een bezoek aan Berlijn te beginnen met een soort pelgrimstocht naar de plaats waar de nazi's boeken verbrandden. Dat was notabene pal tegenover de rechtsfaculteit. Door een dik matglas in de grond zijn lege bibliotheekrekken zichtbaar die ogenschijnlijk in een mist verdwijnen. De meeste toeristen wandelen er achteloos over maar zelf ben ik erg onder de indruk.
's Avonds bemachtigen we twee ticketjes voor de Bigger Bang toer van de Rolling Stones in het Olympiastadion. Dat ziet er aan de buitenkant niet bijzonder groot uit maar eenmaal binnen blijkt het in de diepte te verdwijnen met het podium beneden rechts in de verte. Toch is de hele bedoening goed zichtbaar. Het decor ziet eruit als een Guggenheimachtige appartementenblok met links en rechts glooiende stroken blauw met daartussenin zitplaatsen voor wel 500 'claqueurs' (vroeger waren dat betaalde concertbezoekers die moesten klappen als het stuk wat tegenviel). Daartussenin staat een reusachtig videoscherm waar straks een complete televisieploeg het concert op projecteert. Elke grijns van Keith Richards en de smoelentrekkerij van 'rubber face' Jagger is haarscherp zichtbaar.
De Stones vliegen er direct in met 'Jumpin' Jack Flash' en gaan zo door tot en met 'Satisfaction', 'Let's spend the night together', 'Paint it black' over 'Angie', 'Sympathy for the devil' (weliswaar zonder de zinsnede 'Every cop is a criminal'), 'Honky Tonk Woman', 'Brown Sugar' en meer van hun fraaie best-of-the-best hits. Het kan niet op en het hele stadion veert joelend en klappend recht. Alleen Richards loopt zichtbaar op zijn laatste beentjes, speelt bijwijlen vals en de twee nummers die hij ten beste geeft, klinken meer als kattegejank. Jagger en de anderen redden de show met weer een paar hits en technische hoogstandjes waarbij het podium plots begint te zweven recht door het hilarische publiek. We geraken zonder noemenswaardige vertraging terug Am weissen See.
's Anderendaags koopjesdag alhoewel er een flinke hap uit ons budget ging gisteren voor de Stonestickets. De Potzdamerplatz met het Sonycenter en de Ritz-Carlton vlakbij: een opstootje wegens vermeend naar buiten stappen van Mick Jagger. Zelf zijn we even later net te laat om de artiest van kortbij te zien. Een beetje verder bléren luidsprekers op bussen en aanhangwagens van de zoveelse 'love parade'. Het is de bedoeling dat de toeschouwer die er zin in heeft, achter zo een geval gaat aanlopen. Later op de avond komt iedereen bijeen rond de Siegessaule op de Sterne zo genoemd wegens de vele radiale lanen die erop uitkomen.
Vroeg op de avond proberen we het enige klassiek concert bij te wonen in de buurt maar het blijkt dat het zaaltje van de Humboldt univ te klein is en dat het orkest buiten heeft postgevat. Dat doet ons besluiten in de plaats een hap gaan te eten in de Pasternak alwaar we met onze reisgenoten enige pret maken met het ter plekke uitvinden van Duitse woorden zoals bijvoorbeeld 'Eindränglich' om aan te geven hoe van bovenuit door te dringen in een lamsstoofpotje.
Zondag - na een nogal formeel afscheid door Herr Bongardt - geraken we aan de Villa Wannsee waar de nazis indertijd de 'Endlösung' uitdokterden. Het is beangstigend hoe het discours van het VB (een extreem rechtse partij hier te lande) overeenkomt met het omfloerste taalgebruik van de nazis. 'Abgeschoben' is de uitdrukking, niet uitgemoord of vernietigd maar 'abgeschoben'.
De tentoonstelling in de villa is uitgebalanceerd, helder en duidelijk zonder geweeklaag of roep om wraak: alleen maar controleerbare cijfers en feiten, goed gedocumenteerd en ter zake op, een uiterst wetenschappelijke geschiedschrijving gebaseerd. De opstelling en presentatie is van dezelfde hoge kwaliteit en stelt de bezoeker in staat zich op relatief korte tijd een goed idee te vormen van de werkwijze en omvang van de volkerenmoord. We komen allemaal nogal stil naar buiten en besluiten de catalogus, die de hele tentoonstelling bevat, aan te schaffen.
Slot 'Sans Souci' in Potsdam is de laatste halte. Het doet goed in de klassieke tuinen rond te lopen en zo de ellende in de Villa Wannsee van ons af te schudden.
Goed vroeg uit de veren (effect van het tijdsverschil?) en direct plannen maken voor een soort megashopping alhoewel de dollars hier de deur uitvliegen gelijk WC-papier bij het vliegend. Anyway, op 9th vinden we een ontbijttent waar de porties weer te groot zijn. We hebben het nu stilaan door en vragen de kleinste of een halve portie en dan is het nog meer dan genoeg.
De A of C metro brengt ons eerst naar Brooklyn om van daar uit over Brooklyn Bridge naar Manhattan te wandelen. Het is de goedkoopste attractie in NY maar de voetgangersbrug hoog boven de auto's geeft een fantastisch zicht op Manhattan waar de wolkenkrabbers alsmaar groter en groter opdoemen naargelang we korterbij komen. Het gat waar het WTC stond is gemakkelijk te zien en na een commercieel ommetje langs J&R's computerwinkel (korting bij cash betalen!) komt 'ground zero' in zicht. Het is een intrieste bedoening: één groot gat waar het puin nog niet helemaal geruimd is en rondom overal bedrukte gezichten. Toevallig is het brandweerdepot open: er staat daar een klein altaarachtig bricoleersel waar de mannen van de brandweer kaarsen branden om hun collega's te gedenken. No fun, no fun at all.
'Shop till you drop' is het motto voor de rest van de dag. Voor nog geen 10 $ schaft Eef zich drie T-shirts aan met het klassieke 'I love NY' logo. Het eerste stuk van Broadway is bezaaid met honderden winkels: kleren, schoenen, Indiaanse parafernelia, boeken en tijdschriften, CD's, fotomateriaal .... het kan niet op. Ik duik onder in een café annex winkel met 7000 verschillende tijdschriften en de strafste koffie die ze hebben terwijl Eef de omliggende klerenwinkels nader onderzoekt. De gekste dingen verkopen ze hier: avatarachtige horrortoestanden zoals een bebloede, razende hond in polyester of maffe kleren in een winkel die 'The Yellow Rat Bastard' heet. Eef blijft een tijd bezig in de Pumastore terwijl ik de iPod inplug. De verkoopster vraagt Eef wat ik aan het beluisteren ben want ik ben 'completely zoned in' volgens haar. Blijkbaar zit je met Mozart's 41ste symfonie 'in the zone'.
Van iPods gesproken: zowat heel NY loopt met een iPod rond, zelfs oude grijze dames en heren. Apple heeft hier fortuin gemaakt. En zijn ze niet naar hun iPod aan het luisteren dan zijn de New Yorkers aan het bellen. Soms ook tegelijkertijd: een oor aan de iPod en het andere aan de gsm.
We tsjokken verder richting Union Square en Midtown. Het stadslandschap verandert plots van rommelig (maar gezellig) naar de propere 'brownstones' vanaf de 14de straat. Richting hotel spring ik nog even Adorama binnen, de tweede grootste fotowinkel na B&H. Hier gaat het er meer ontspannen aan toe en ik maak zelfs grapjes met een heel Chassidische jood met lange pijpenkrullen. De stock is hier zeer uitgebreid maar niet te zien: de klant zoekt zijn/haar spulletjes per website en vervolgens haalt iemand de waren op. Een aanrader voor de fotoliefhebber/professioneel.
Rondom zijn er nog prachtige winkels met mooi papier en allerlei drukkerswaren. De geur van drukinkt lokt me binnen om alles eens te bekijken.
Doodmoe van het shoppen en na een korte siësta gaan we op zoek naar 'baked ziti' in de omliggende Italiaanse restaurants maar in de Bottino, een aanrader uit de Rough Guide, staat die niet op het menu. We bestellen halve porties en hebben voor ongeveer 40 $ heerlijke tortellini (voor Eef) en geitenkaas met rode en gele bieten plus groenten en brood (voor mij) gegeten. Een halve tiramisu maakt de zaak af.
Een korte wandeling langs Chelsea Piers waar sjieke jachten gemeerd liggen en een Sopranoachtig feestje aan de gang is, brengt ons langs de vele nieuwe kunstgalerijen (onder andere de Gagosian) terug naar de Chelsea Lodge alwaar we prompt in een diepe slaap vallen.
La Bergamotte een beetje verder op 9th claimt een Frans ontbijt te serveren en inderdaad krijgen we lekkere croissants en deftige koffie voorgeschoteld. Hier en daar is er zelfs iets in het Frans aangekondigd. Op het jachtige Amerikaans gedoe na, lijken we wel in Parijs te zitten.
Vandaag hebben we een ambitieus plan: via Chelsea Market naar het Chelsea Hotel, dan naar de Flatiron Building en Bryant Park en zo naar Macy's en Grand Central, dan het United Nations gebouw en vandaar naar het American Museum for Natural History uptown.
Chelsea Market zijn zo authentiek mogelijk omgebouwde markthallen. Viswinkels, bakkerijen, bloemen kunstnijverheid en café's wisselen elkaar af in een heel intact gebleven decor van buizen, leidingen, originele oude hijsapparaten en verlichtingarmaturen. De bezoeker krijgt de indruk door een wirwar van brede en helverlichte gangen te lopen met aan weerszijden winkels met de originele inhoud van de toenmalige markt. We nemen op goed geluk af een lift maar bij het uitstappen onderschept een FBI-agent ons met de mededeling dat de verdieping voorbehouden is voor een 'private enterprise from the police'. Allemaal heel geheimzinnig en we maken dat we weg zijn.
De lobby van het Chelsea Hotel heeft zoveel beroemdheden gezien dat er haast een sacrale sfeer heerst. Hier logeerden onder andere Bob Dylan, Frank Zappa en Lou Reed jaren na schrijvers als Jack Kerouac, Mark Twain en Tennessee Williams. Het is er rustig en we gaan er even bij zitten om vibraties van weleer op te vangen. Dat bleek niet echt nodig want zelfs nu heeft het Chelsea Hotel nog aantrekkingskracht op oudere popmuzikanten: plots loopt Pete Townshend vanaf de receptie naar buiten. Hij checkt ons met een lichtelijk waanzinnige blik en haast zich gelijk weer naar binnen.
Achteraf zoek ik het even op via het net en the Who zitten inderdaad in NYC op hun Amerikaanse toernee.
De Flatiron Building heet zo omdat hij op een op zijn kant gedraaid strijkijzer lijkt. Het is de eerste 'skyscraper' in NY. Eén hoek is zo scherp dat je je afvraagt hoe daarin te wonen. Het is een 'landmark' en vele toeristen staan te gapen naar het bijzondere gebouw. Zie de foto's voor een meer visuele indruk.
Bryant Park is een oase van rust tussen de wolkenkrabbers en het jachtige verkeer. Een heerlijk zonnetje heeft kantoorbedienden en wandelaars naar buiten gelokt om een hapje te eten of te relaxen in het heraangelegde park. Vlak er tegenaan ligt de reusachtige Public Library (88 mijlen boeken!). Als vroeger bibliotheekwerker kan ik het niet laten een blik te werpen in de grote leeszalen en de sfeer op te snuiven tussen de rekken en oude houten balies met zuiltjes en klassieke frontons. De bibliotheek zelf is een gestroomlijnde en hypermodern genetwerkte operatie met talloze afdelingen. Prachtig.
Macy's is niet veraf en we maken ons op voor weer een rondje shoppen. De benedenverdieping is een helverlicht art décoachtig tafereel van eindeloze toonbanken met horloges (bijna een Philippe Starck gekocht), designer parfums, juwelen en handtassen. De 9 verdiepingen daarboven zijn volgestouwd met alles wat er op de wereld te koop is: kleren, meubelen, keukengerief, schoonheidsmiddelen enzovoort enzovoort. We schieten luidop in de lach wanneer we een complete afdeling tegenkomen met kerstmisspullen. Eind september is toch wat vroeg om een kerstboom aan te schaffen!
In Grand Central heerst een drukte van jewelste. Langs alle vier de hoeken komen en gaan duizenden treinreizigers door ondergrondse pijpen naar alle mogelijke bestemmingen in de US. Een beetje vervelend was een jonge Chinese mevrouw die het nodig vond me van de trappen te jagen alwaar ik foto's aan het maken was. Ik haalde m'n favoriete Chinese truk boven: op de grond stampen met de voet en tegelijkertijd een vieze grimas trekken. Normaal werkt dat altijd, althans bij een Chinees maar deze was kennelijk zo Amerikaans dat ze er stoïcijns onder bleef glimlachen. Ik zocht m'n heil in de vlucht na een krakende (Nederlandse) vloek.
Een paar blokken verder ligt het glazen gebouw van de UN. Kennlijk waren de zittingen aan de gang want van ver al waren alle straten afgesloten voor het verkeer en tot op de daken staat bewakingspersoneel met mitrailleurs en ander geschut. Toch kunnen we tot bij het gebouw lopen om een paar foto's te maken van Eef haar toekomstige werkgever (op hoop van zegen tenminste).
Bus 104 brengt ons vlakbij het American Museum for Natural History maar ondertussen is het al na vieren en we weten niet goed wat doen. Het is 15 $ entree per persoon maar na een intelligente vraag van Eef maakt het personeel duidelijk dat een uur plus een kwartier voor sluitingstijd de inkom gratis is. We wachten een paar minuten en spoeden ons op weg naar de highlights van het museum: de reusachtige dinosauruscollectie, de 3D-displays van opgezette Afrikaanse dieren (een complete olifantenkudde!) en het Earth and Space Center waar we eindelijk het ontstaan van het heelal begrijpen (of toch zo ongeveer).
Bus 11 brengt ons recht naar de 23ste en 8ste om wat uit te rusten in the Lodge. Later op de avond: Times Square op een vrijdagavond is een visuele kakafonie van flitsende displays maar absoluut een bezoek waard.
In plaats van eieren 'sunny side up' probeer ik vandaag een kleine hamburger. Die is eerder aan de grote kant maar van prima kwaliteit. We kunnen er weer tegen voor de dag. Vandaag gaat Eef op haar eentje NY verkennen en wel richting Guggenheim, het cirkelvormig oplopend museum aan het einde van de Museum Mile in Upper East. Zelf neem ik de 'subway' naar Coney Island, zo een 30 km zuidoost in Brooklyn. Onderweg - en eenmaal boven de grond - begint het te gieten maar na een tijdje houdt dat op en komt het 80 jaar oude Coney Island pretpark in zicht. Het ziet er gebruikt uit maar niet vervallen: het Grand Wheel, Astroland en de Cyclone met daarachter een brede plankenvloer richting strand bieden een uniek decor voor nostalgische foto's. Dat de attracties gesloten zijn - deels wegens het slechte weer - verhoogt de weemoedige sfeer nog meer. Ik hou er een paar excellente foto's aan over. Eén detail nog: overal hoor ik Russisch en zelfs de aankondigingen van de MTA (subway) zijn in het Russisch. Goed om de Russische leesvaardigheid wat te oefenen.
Met de F-train terug naar net een stukje onder Central Park om vandaar een lange wandeling te maken richting Metropolitan Museum of Art waar we afgesproken hebben. Upper East is de poepsjieke buurt van NY en dat is te merken: overal netjes uitgedoste portiers die het plebs in de gaten houden. Ze zouden maar eens binnen willen geraken. Aan de Carlyle building hangt een aankondiging van Woody Allen's optreden volgende maandag; spijtig genoeg zijn we geen enkele maandag hier.
Het Metropolitan Museum of Art heb ik vroeger al eens bezocht maar het immense gebouw blijft indruk maken met zijn hoge, brede trappen naar de ingang. Honderden bezoekers lopen af en aan. Ik profiteer er een beetje van om te rusten; het dagenlange stappen begint door te wegen. Eef ariveert en is redelijk moe, ze is vanaf de 20ste naar de 79ste gestapt vervolgens terug naar 5th en weer omhoog naar het Metropolitan. We lopen een eindje richting Hudson om met bus M15 recht naar beneden te rijden richting Katz's Deli, wereldberoemd om haar pastrami. Eén portie van de pastrami met straffe, gigantische pickles en even grote 'French fries' is alweer ruim voldoende. Kethée (Cathy) is een vergane glorie maar bedient ons met allerlei grappige opmerkingen, maakt een foto van ons tweeën en roept collega's erbij om m'n digitale camera te becommentariëren. Het is allemaal hogelijk onderhoudend en met veel plezier tellen we er een genereuze tip bij. Een tip voor tips: verdubbel de 'sales tax' (8,375 %) en tel die bij het nettobedrag.
Hoog tijd om terug naar Chelsea te trekken om plannen voor vanavond te maken. Er is nog plaats voor de opera in de Met (de poging eerder op de week voor gratis tickets mislukte wegens te grote toeloop). G.F Handel's 'Semel' ken ik niet maar de geluidsfragmenten op het net zijn veelbelovend, alleen denken we zo moe te zijn dat we in slaap kunnen vallen en dat zou zonde zijn van de ongeveer 200 $ ticketprijs. We besluiten naar Carnegie Hall te gaan waar in een kleinere zaal een vioolconcerto te horen is. Het verhaal is de moeite en illustreert mooi wat er kan gebeuren als commercie toeslaat in de kunst. De Weill Hall, een aangenaam classicistisch ingericht zaaltje voor ongeveer 250 luisteraars, is te huur voor iedereen die het kan betalen, inclusief een aankondiging op de affiche van Carnegie Hall. Het nettoresultaat vanavond is het optreden van een jong Koreaan (zijn naam weze onvermeld!) die, begeleid door zijn moeder, opus 27 van Max Bruch ten beste zal geven. Het stuk is me bekend en het is aartsmoeilijk. Het gaat niet goed: de zenuwachtige, verlegen jongen zit er vanaf het begin langs, slaat stukken over of stopt er helemaal mee terwijl zijn moeder de zaak wanhopig probeert te redden op de piano. We proberen niet in de lach te schieten en klappen en roepen enthousiast mee met de 200 Koreanen en 2 Nederlanders die voor de gelegenheid zijn opgedaagd. De toekomstige virtuoos druipt bedremmeld af maar mama is duidelijk in haar nopjes.
We kunnen het niet laten de Apple Store iets verderop eens in het donker te bezoeken: het is rond middernacht en nog altijd volle bak. We zien een klant een dikke PowerMac annex 30 inch Cinema display naar buiten slepen en in een taxi proppen. Zelf moet ik op de tanden - of wat daar van overschiet - bijten om geen nieuwe iPod aan te schaffen. Het prijsverschil is bijna 30 % en de nieuwe generatie iPods hebben heldere en scherpe displays waar je gemakkelijk een film op kan bekijken.
Gauw terug de subway in en na een nachtelijk bezoek aan een grootwarenhuis ons bed in. Morgen is het de laatste dag en we weten nu al dat het even wennen zal zijn in Hasselt, de hoofdstad van Limburg, Belgie.
Alweer veel te vroeg op de luchthaven maar er is hier een draadloos netwerk in de lucht om op in te pluggen en zo lang de batterij het houdt even aan de log te werken. Vanmorgen weer snel uit de veren en na wat strategisch stouwwerk alles in de valiezen gepropt. Hopelijk lukt het hier seffens met de veiligheidscontrole, dit keer geen Nederlanders maar Amerikanen.
Vanmorgen vroeg lekker Frans ontbeten en vervolgens naar Chinatown waar Chinezen de hordes toeristen aanklampen met 'Lolex, Lolex please?'. Dezelfde Rolexen gingen in Beijing voor nog geen 20 oude franken per stuk maar ze vielen uit elkaar als je ze vastpakte. Niet kopen dus. Even later flitsen verschillende politieauto's en moto's met gierende sirenes voorbij. Ze kondigen honderden 'bikers' aan die kennelijk op toer zijn door de benedenstad. Indrukwekkend die luid knallende Harleys, BMW's en geassorteerde Japanse motormerken met kleurrijke easyriderachtige figuren erop.
Via Mulberry Street naar Little Italy waar de voorbereidingen aan de gang zijn voor het feest ter ere van San Gennaro, de patroonheilige van Napels. Overal klinkt Italiaans, er is zelfs een 'Mob Museum' en cd's met 'Mob Music', Frank Sinatra op kop natuurlijk.
Bleecker Street doorkruist Greenwich Village waar vroeger de artiesten bijeenhuisden. De sfeer is er nog altijd bohémienachtig. Eenmaal aan 8th Avenue gaat het weer uptown om de bagage op te pikken in de Lodge. De laatste dollars gaan op aan een mooi zeefdrukje: een 'tribute' aan Bird beter gekend als John Coltrane. Het is een herinnering aan het weekje New York dat eindigt op de E naar JFK. Toch is het nog eenmaal schrikken wanneer er plots een peleton zwaar bewapende soldaten de AirTrain induikt en de vervaarlijk uitziende kleerkasten zoekend rondgluren naar terroristen. Niet hardop lachen maar het ziet er redelijk potsierlijk uit.
De vlucht terug gaat met een moderner vliegtuig, het eten is beter en ondanks een staking van het Rotterdams openbaar vervoer met files tot gevolg, geraak ik nog tijdig op het werk.
Deze pagina bevat een archief van alle berichten geplaatst op jg's reislog in de categorie citytrip. Ze zijn gerangschikt van oud naar nieuw.
long haul is de volgende categorie.
Er kunnen er nog veel meer gevonden worden op de hoofdindexpagina of door te kijken in de de archieven.
